Xin chào tất cả các bạn, trước khi đi vào chi tiết bài hôm nay, các bạn cần đọc cho mình các khái niệm sau:

  1. Khái niệm tight-coupling (liên kết ràng buộc) và cách loosely coupled
  2. Giải thích Dependency Injection (DI) và IoC
  3. Khái niệm Dependency Injection và Inversion Of Control

Nếu chưa biết các khái niệm này thì bạn nên đọc chúng tại link mình trích dẫn, sau đó quay lại học tiếp phần này, như vậy sẽ hiểu rõ hơn.

Đây là một bài viết tổng hợp toàn bộ các khái niệm cơ bản trong Spring, nếu được, bạn nên đọc từng bài trước:

  1. 「Spring Boot #1」Hướng dẫn @Component và @Autowired

IoC Container trong Spring

Nếu các bạn đã đọc bài viết Inversion of Control ở trên, sẽ thấy là Spring sẽ đảm nhiệm thay chúng ta việc khởi tạo object, quản lý nó hộ chúng ta. Khi các object cần các dependency gì nó sẽ inject luôn trong thời điểm khởi tạo.

Đối tượng chịu trách nhiệm tạo và quản lý đó tên là IoC Container

IoC Container

Đến đây nhiều bạn sẽ thắc mắc. Thế làm sao nó biết được Outfit lấy đâu ra, Accessories đâu ra, v.v..

Đúng, nó sẽ không biết lấy những cái ý ở đâu ra, nếu chúng ta không nói trước với IoC Container. Vậy nói với nó bằng cách nào?

Để biết nó làm như thế nào thì mình sẽ vừa code vừa giải thích cho bạn.

Tạo Spring Project với Maven

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<project xmlns="http://maven.apache.org/POM/4.0.0"
  xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
  xsi:schemaLocation="http://maven.apache.org/POM/4.0.0 http://maven.apache.org/xsd/maven-4.0.0.xsd">
  <modelVersion>4.0.0</modelVersion>

  <groupId>vn.loda.springboot</groupId>
  <artifactId>dependency-injection</artifactId>
  <version>1.0-SNAPSHOT</version>

  <parent>
    <groupId>org.springframework.boot</groupId>
    <artifactId>spring-boot-starter-parent</artifactId>
    <version>2.0.5.RELEASE</version>
  </parent>
  
  <properties>
    <maven.compiler.target>1.8</maven.compiler.target>
    <maven.compiler.source>1.8</maven.compiler.source>
  </properties>

  <dependencies>
    <dependency>
      <groupId>org.springframework.boot</groupId>
      <artifactId>spring-boot-starter</artifactId>
    </dependency>
  </dependencies>

</project>

Các bạn tạo Project như bình thường và copy đoạn xml trên vào file pom.xml của bạn. Thế là chúng ta đã có một Spring Boot project. Chúng ta sử dụng Spring Boot còn về bản chất thì vẫn đang nói về Spring nhé.

@Component

Tạo ra các Interface cần thiết:

// Có cô gái nào mà không cần phụ kiện trên người cơ chứ :3 bông tai, vòng tay, v.v..
public interface Accessories {
}

// Có tý bồng bềnh phồng phềnh trên tóc ms xinh đc.
public interface HairStyle {
}
// Cuối cùng là Outfit
public interface Outfit {
  public void wear();
}

Implement tất cả các Interface này:

import org.springframework.stereotype.Component;
// Một bộ Bikini, bạn có thể tạo thêm nhiều bộ quần áo khác, chỉ cần implement Outfit là được
@Component
public class Bikini implements Outfit {
  public void wear() {
    System.out.println("Đã mặc Bikini");
  }
}

// Phụ kiện Gucci nhờ :3
@Component
public class GucciAccessories implements Accessories {
    // Class chỉ mang tính minh họa, không có gì cả
}

// Tóc hàn quốc cho xinh
@Component
public class KoreanHairStyle implements HairStyle {
    // Class chỉ mang tính minh họa, không có gì cả
}

Ở đây các bạn sẽ thấy cái lạ mắt nhất chính là cái @Component. Nó là một Annotation được Spring cung cấp.

import org.springframework.stereotype.Component;

@Component: Sẽ báo cho IoC Container biết là bọn tao ở đây này, comehere. Vậy là IoC Container biết được có một thằng Bikini đang tồn tại nên sẽ Tạo ra đối tượng Bikini rồi lưu nó vào trong Container.

IoC Container

Lúc này, IoC Container đã và đang quản lý 3 đối tượng là Bikini, GucciAccessories, KoreanHair Và những đối tượng này được gọi với thuật ngữ là Bean

Bean ám chỉ đối tượng được Container quản lý

@Autowired

Tạo ra class Girl:

import org.springframework.beans.factory.annotation.Autowired;
import org.springframework.context.annotation.Scope;
import org.springframework.stereotype.Component;

@Component
@Scope("prototype")
public class Girl {

  private Outfit outfit;
  private Accessories accessories;
  private HairStyle hairStyle;

  @Autowired
  public Girl(Outfit outfit, Accessories accessories, HairStyle hairStyle) {
    this.outfit = outfit;
    this.accessories = accessories;
    this.hairStyle = hairStyle;
  }

  @Override
  public String toString() {
    return "Girl{" +
        "outfit=" + outfit +
        ", accessories=" + accessories +
        ", hairStyle=" + hairStyle +
        '}';
  }
}

Các bạn thấy Girl cũng có @Component, vậy chúng ta hiểu nó cũng là 1 Bean, và IoC Container sẽ tới tìm và tạo ra nó. cái này giải thích ở trên rồi.

Cái cần nói ở đây là cái thằng @Autowired.

@Autowired: Là Annotation được chú thích trên một thuộc tính (field) hoặc hàm (function) để nói với IoC Container là hãy tự inject những thuộc tính này vào hộ tao.

Lúc này hành vi của thằng IoC Container sẽ như sau:

  1. Nhận thấy Girl cũng có @Component nên nó phải tạo 1 bean Girl
  2. Thấy Girl có các thuộc tính còn thiếu, được đánh dấu @Autowired. Tìm trong Container các giá trị phù hợp và inject vào các thuộc tính có @Autowired
  3. Tạo ra một new Girl từ những gì đã inject. Cất nó vào Container để quản lý luôn.

IoC Container

Chạy chương trình

import org.springframework.beans.factory.annotation.Autowired;
import org.springframework.boot.CommandLineRunner;
import org.springframework.boot.SpringApplication;
import org.springframework.boot.autoconfigure.SpringBootApplication;
import org.springframework.context.ApplicationContext;

@SpringBootApplication
public class Main implements CommandLineRunner {
  public static void main(String[] args) {
    SpringApplication.run(Main.class, args);
  }

  @Autowired
  private ApplicationContext context;

  @Override
  public void run(String... args) throws Exception {
    Girl girl = context.getBean(Girl.class);
    System.out.println(girl);
  }
}

@SpringBootApplication: Chỉ cần đánh dấu trên class Main chính. Để nói rằng Project của chúng ta là Spring Project, nó sẽ tự động config và đi tìm toàn bộ @component@autowired giúp bạn.

// Bạn phải wrapper Class có annotation  @SpringBootApplication bằng SpringApplication.run() thì mới được Spring hỗ trợ. Còn không thì cái @SpringBootApplication cũng như vứt đi à

SpringApplication.run(Main.class, args);

Spring Boot đơn giản chỉ là một mở rộng của Spring Framework. kế thừa các tinh hoa và giảm thiểu hết các đoạn code thừa hoặc dài dòng đi.

Vì cái hàm main(String[] args) của bạn đã bị wrapper bằng Spring. Nên bạn muốn chạy cái gì thì phải immplement cái CommandLineRunner và code mọi thứ trong cái hàm run(String... args) mà Spring cung cấp thì nó mới chạy.

Tới đây, chúng ta sẽ thấy class ApplicationContext. Cái này chính là IoC Container đấy các bạn.

@Autowired // Bảo Spring tự inject
private ApplicationContext context; // Cái này có thể hiểu chính là Container đấy các bạn, nó chứa mọi Bean trong này.

@Override
public void run(String... args) throws Exception {
Girl girl = context.getBean(Girl.class); // Lấy Girl đã được tạo ra xem.
System.out.println(girl);

Girl girl2 = context.getBean(Girl.class);
System.out.println(girl == girl2); // Kết quả ra False
// Chứng tỏ mỗi lần lấy ra chúng ta tạo ra 1 Cô gái khác nhau

Outfit outfit = context.getBean(Outfit.class);
System.out.println(outfit);
Outfit outfit2 = context.getBean(Outfit.class);
System.out.println(outfit == outfit2); // Kết quả ra True
// Chứng tỏ Outfit là singleton.

}

Khi chạy chương trình, bạn sẽ thấy là với class Girl thì mỗi lần lấy ra, nó là một instance hoàn toàn mới, nhưng Outfit thì bạn có lấy ra bao nhiều lần, nó vẫn chỉ là 1 instance duy nhất (singleton).

Lý giải hiện tượng này, chúng ta quay lại ngược trở lại đoạn code GirlOutfit, và sẽ nhận ra, chúng nó khác nhau duy nhất ở điểm chí mạng này:

@Scope("prototype")

Bạn xóa @Scope("prototype") đi và chạy lại thử xem 😅

Đến đây bạn có thể hiểu, nếu như không nói gì. toàn bộ bean trong IoC Container đều là Singleton.

Còn nếu muốn bean được khởi tạo theo ý mình, bạn phải cung cấp thêm Annotaion @Scope:

  • @Scope("prototype"): tương đương với việc tạo new Object
  • @Scope("singleton"): Không nói gì, thì Spring sẽ mặc định là scope này. Singleton, đối tượng chỉ được tạo ra duy nhất một lần.

Ngoài ra còn có các kiểu scope bổ sung cho project dạng Web Application. Chúng ta chưa cần đề cập nó ở đây.

@Configuration và @Bean

Bây giờ khi chạy chương trình tạo ra Girl ở trên, thì có một vấn đề là Cô gái nào cũng sẽ tự inject cái bộ Bikini vào người. Trong khi thực tế, mọi cô gái được tạo ra, đáng ra phải Naked mới đúng 😗

Mình quyết định sẽ config cho chương trình này một chút, để mọi Girl khi được tạo ra sẽ Naked:

import org.springframework.context.annotation.Bean;
import org.springframework.context.annotation.Configuration;

@Configuration // Đánh dấu một Class là Config, class này sẽ được ưu tiên tìm kiếm
public class GirlConfig {

  @Bean // Gắn đối tượng Outfit trả về trong hàm này là 1 bean. IoC Container sẽ quản lý nó giống @Component luôn
  public Outfit defaultOutfit(){
    return new Naked(); // function này trả về một đối tượng Naked()
  }
}

public class Naked implements Outfit {

  @Override
  public void wear() {
    System.out.println("ngượng quá điii!!!");
  }
}

Mình giải thích:

@Configuration: Là một Annotation đặc biệt của Spring. Khi một class được đánh dấu là @Configuration thì Spring hiểu class này là nơi chúng ta cấu hình, cài đặttạo ra những Bean cần thiết cho chương trình, nên IOC Container nó sẽ chạy vào Class này trước tiên.

@Bean: Chỉ được gắn trên method và nó sẽ đánh dấu đối tượng trả về trong hàm là bean và IoC Container sẽ phải quản lý nó. Tương tự @Component. tuy nhiên @Bean chỉ gắn trên method mà thôi.

Về hành vi, IoC Container sẽ tìm kiếm, lục lọi tìm ra toàn bộ các @Configuration trong project và thực thi hết các method có chứa @Bean trong class đó. Lấy ra các bean mà hàm trả về và quản lý nó.

Có thể coi đây là một cách khởi tạo ra bean theo cách mình muốn, tùy thuộc cách chúng ta gán cho đối tượng trong method như nào mà chúng ta có một bean trong container

Tuy nhiên, khi chạy chương trình trên, bạn sẽ có lỗi:

Consider marking one of the beans as @Primary, updating the consumer to accept multiple beans, or using @Qualifier to identify the bean that should be consumed

Bạn biết vì sao chưa? Vì lúc này, chúng ta có tới 2 thằng Outfit trong IoC Container.

@Component // Có component, nên IoC tạo ra 1 Outfit trong Container
public class Bikini implements Outfit {
  public void wear() {
    System.out.println("Đã mặc Bikini");
  }
}

@Configuration // Vì là Configuration, nên IoC sẽ chạy class này và tạo ra toàn bộ các @Bean trong nó.
public class GirlConfig {

  @Bean // Có @Bean => tạo ra 1 Outfit là Naked trong Container.
  public Outfit defaultOutfit(){
    return new Naked(); 
  }
}

class Girl{
  // Lúc này IoC Container không biết nên inject thằng outfit nào vào đây.
  @Autowired private Outfit outfit;
}

Có 2 hướng giải quyết:

1. @Primary

Đánh dấu cái Naked là ưu tiên. Như vậy khi có nhiều bean dạng Outfit, nó sẽ luôn ưu tiên inject Naked trước. Đúng ý chúng ta. Khởi tạo ra Girl là phải Naked

  @Bean
  @Primary
  public Outfit defaultOutfit(){
    return new Naked();
  }

2. Qualifier

Khi bạn có nhiều bean chung kiểu, gây bối rối cho Spring thì bạn phải đặt tên cho nó và chỉ định xem cái nào sẽ ở đâu

@Bean("naked")
public Outfit defaultOutfit(){
  return new Naked();
}


@Component
@Scope("prototype")
public class Girl {
  @Autowired
  @Qualifier("naked")
  private Outfit outfit;
  @Autowired private Accessories accessories;
  @Autowired private HairStyle hairStyle;
}

// Nhớ bỏ cái dòng lệnh này đi 
// Outfit outfit = context.getBean(Outfit.class);
// System.out.println(outfit);
// Outfit outfit2 = context.getBean(Outfit.class);
// System.out.println(outfit == outfit2);

// Thay bằng 
// context.getBean("naked", Outfit.class)
// hoặc context.getBean("bikini", Outfit.class)

Lời kết

Tới đây, mình đã giới thiệu xong với các bạn cách Spring Framework hoạt động và sử dụng nó trong code.

Nắm được lý thuyết này cũng như các Annotation ở trên là bạn đã có thể code xoành xoạch cái Framework này rồi.

Nhớ đón đọc các bài sau về hướng dẫn lập trình Spring boot nhé.

Chúc các bạn học tập tốt và nhớ chia sẻ cho bạn bè học cùng ahehe :v